Ήξερες ότι Συνένζυμο Q10 και Στατίνες τις περισσότερες φορές προτείνεται να λαμβάνονται ταυτόχρονα;
Αρκετές παρενέργειες συνοδεύουν την λήψη στατινών, μεταξύ των οποίων και η μείωση του συνενζύμου Q10 στον οργανισμό. Αυτός αποτελεί έναν μόνο από τους λόγους για τους οποίους οι ειδικοί προτείνουν την ταυτόχρονη χορήγηση.
Αν, λοιπόν, έχεις ξεκινήσει ή θα ξεκινήσεις θεραπεία για τη μείωση της χοληστερίνης με στατίνες, τότε διάβασε αυτό το άρθρο. Εδώ θα βρεις όλες τις απαντήσεις σχετικά με το γιατί Συνένζυμο Q10 και Στατίνες πάνε πάντα χέρι χέρι.
Συνένζυμο Q10 και Στατίνες, ας τα γνωρίσουμε
Τι είναι το Συνένζυμο Q10 (ή αλλιώς CoQ10);
Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ας ξεκινήσουμε με κάποιες βασικές έννοιες. Τι είναι το συνένζυμο Q10; τι προσφέρει στον ανθρώπινο οργανισμό΄; πού το βρίσκουμε στα τρόφιμα;
Το συνένζυμο Q10 αποτελεί ένα φυσικό αντιοξειδωτικό που παράγει το ίδιο μας το σώμα. Ο ρόλος του είναι προστατευτικός ως προς τα κύτταρα, αναφορικά με διάφορες βλάβες και καταστροφές. Τα κύτταρα, από την άλλη, χρησιμοποιούν το συστατικό αυτό για την ανάπτυξη και την παραγωγή ενέργειας. Δεδομένου ότι ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελεί το αποτέλεσμα τρισεκατομμυρίων κυττάρων, το συνένζυμο Q10 έχει πολύ υψηλή βιολογική αξία. Χωρίς αυτό, τα κύτταρα σε κάποιο βαθμό παθαίνουν ζημιά, με συνέπεια την παρεμπόδιση της φυσιολογικής τους λειτουργία. Αποτέλεσμα αυτού; εμείς νιώθουμε αδυναμία λόγω μειωμένης ενέργειας.
Τα επίπεδα του CoQ10 στον οργανισμό πέφτουν με την αύξηση της ηλικίας. Ακόμα, κάποια προβλήματα υγείας, που απαιτούν τη λήψη φαρμάκων, όπως οι στατίνες, επίσης μειώνουν τα επίπεδα του συνενζύμου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντική η αύξηση της διατροφικής πρόσληψής του μέσω φυσικών τροφίμων ή μέσω συμπληρωμάτων. Στα τρόφιμα, το συνένζυμο Q10 το αντοπίζουμε στο κρέας, στο ψάρι και στους ξηρούς καρπούς. Όμως η ποσότητα του συνενζύμου που λαμβάνουμε από αυτά συνήθως δεν είναι ικανή να ανεβάσει τα επίπεδά του στον οργανισμό. (9) Επομένως, αν εντοπίζεις μια ταύτιση με τα παραπάνω, συμβουλέψου το γιατρό, το φαρμακοποιό ή τον διατροφολόγο σου. Αυτοί θα σε κατευθύνουν σχετικά με την πιθανή λήψη ενός καλού συμπληρώματος CoQ10, κατάλληλου για τις ανάγκες σου.
Τι είναι οι Στατίνες;
Πριν αναλύσουμε γιατί συνένζυμο Q10 και στατίνες τα συναντάμε (ή θα πρέπει) στην ίδια πρόταση, ας δούμε με λίγα λόγια τι είναι οι στατίνες.
Είναι μία κατηγορία φαρμάκων η χορήγηση των οποίων έχει στόχο τη μείωση της LDL χοληστερόλης στο αίμα (ή “κακής” χοληστερίνης). Αυτό το πετυχαίνουν μέσω της μείωσης της παραγωγής της από το συκώτι.
Η αυξημένη LDL χοληστερόλη μπορεί να αποβεί πολύ επικίνδυνη για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ο λόγος είναι πως μεγεθύνει τον κίνδυνο για την εμφάνιση διαφόρων καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως η στεφανιαία νόσος, η στηθάγχη, η καρδιακή προσβολή ή το εγκεφαλικό επεισόδιο. Όλα τα παραπάνω είναι αποτελέσματα της συγκέντρωσης της LDL χοληστερίνης στις αρτηρίες (αρτηριοσκλήρωση). Αυτή η κατάσταση εμποδίζει τη φυσιολογική ροή του αίματος σε όλα τα σημεία του σώματος και ιδιαίτερα στις λεπτές αρτηρίες. Οι τελευταίες είναι που αιματώνουν ζωτικά όργανα όπως ο εγκέφαλος και η καρδιά.
Δυστυχώς οι στατίνες, παρά τις προστατευτικές δράσεις που προσφέρουν στον οργανισμό, έχουν και αρκετές παρενέργειες για το άτομο. Μπορεί να προκαλέσουν από ήπιες ενοχλήσεις έως και πιο έντονες και σοβαρές παθήσεις όπως πονοκέφαλος, ζαλάδα, ναυτία, διάρροια, δυσκοιλιότητα, απώλεια μνήμης, πόνο στις αρθρώσεις, προβλήματα στο ήπαρ και στους νεφρούς, καταστροφή των μυών (ραβδομυόλυση) ή αυξημένο σάκχαρο αίματος.
Τι θα έλεγες, λοιπόν, αν σου έλεγα για τη σημασία και τα οφέλη του συνδυασμού “Συνένζυμο Q10 και Στατίνες”; Και το πώς ο συνδυασμός αυτός συμβάλει σημαντικά στην καθημερινότητά σου;
Ας δούμε τη σχέση “Συνένζυμο Q10 και Στατίνες” όσο αφορά στις παρενέργειες
Οι Στατίνες μειώνουν το CoQ10 του οργανισμού
Όπως αναφέραμε, η λήψη στατινών από μόνη της προκαλεί μία πτώση στη συγκέντρωση του συνενζύμου Q10 στον οργανισμό. Το γεγονός αυτό επηρεάζει άμεσα τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων και την παραγωγή ενέργειας.
Μια συστηματική έρευνα και μετανάλυση, συνέλεξε δεδομένα από 8 θεραπευτικά σχήματα, ελεγχόμενα με εικονικό φάρμακο. Στόχος η επίδραση της λήψης στατινών σε σχέση με τα επίπεδα του CoQ10 στο αίμα των ασθενών. Στις θεραπείες αυτές χρησιμοποιήθηκαν 4 είδη στατινών (ατορβαστατίνη και σιμβαστατίνη, που είναι λιπόφιλες και μεγάλης ισχύος, και ροσουβαστατίνη και πραβαστατίνη, που είναι υδρόφιλες και μέτριας ισχύος). Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε δύο υποομάδες, μία με διάρκεια <12 εβδομάδες και μία με διάρκεια ≥12 εβδομάδες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και τα τέσσερα είδη στατινών παρουσιάζουν συσχέτιση με σημαντική μείωση των επιπέδων του συνενζύμου Q10. Το αποτέλεσμα αυτό είχε ισχύ είτε η λήψη ήταν για διάστημα μικρότερο είτε μεγαλύτερο των 12 εβδομάδων (δηλαδή 3 μηνών).
Μια πρόσφατη μετανάλυση σε ασθενείς, αξιολόγησε τη μεταβολή των επιπέδων του συνενζύμου Q10 στην κυκλοφορία σε σχέση με τη λήψη στατινών. Οι συνολικά 1776 συμμετέχοντες ακολουθούσαν θεραπεία με υδρόφιλες, αλλά και λιπόφιλες στατίνες, με ισχύ από υψηλή έως μέτρια προς χαμηλή.
Για άλλη μια φορά τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν πως η λήψη στατινών προκάλεσε σημαντική πτώση στα επίπεδα του συνενζύμου Q10 ανεξαρτήτως του πόσο δυνατές ήταν οι στατίνες ή για πόσο καιρό έγινε η λήψη τους.
Συμπέρασμα: Συνένζυμο Q10 και Στατίνες έχουν άμεση συσχέτιση όσο αφορά την μείωση του πρώτου. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει πως η λήψη στατινών για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα προκαλεί σημαντική πτώση των επιπέδων του συνενζύμου Q10. Βέβαια, όπως έχουν δηλώσει και οι παραπάνω μελέτες, είναι απαραίτητη η σύσταση νέων, καλά σχεδιασμένων ερευνών για την καλύτερη διερεύνηση της κλινικής σημασίας των ευρημάτων.
Οι Στατίνες προκαλούν πόνο στους μυς, που μπορεί να μειωθεί από τη λήψη CoQ10
Μία από τις πιο σημαντικές παρενέργειες των στατινών είναι η πρόκληση φλεγμονής στους μυς και η καταστροφή τους. Η κατάσταση αυτή μπορεί να ξεκινήσει από πόνους (μυαλγία) ή/και να εξελιχθεί σε μια σοβαρή ιατρική πάθηση που ονομάζεται ραβδομυόλυση. Η τελευταία προκύπτει από την καταστροφή των μυϊκών ινών και την απελευθέρωση του περιεχομένου τους στο αίμα (κυρίως μυοσφαιρίνης).
Η καταστροφή των μυών και η φλεγμονή σε αυτούς μπορεί να εντοπιστεί εύκολα με μία ιατρική εξέταση αίματος. Αυτή συστήνεται αν υπάρχουν συμπτώματα όπως μυϊκός πόνος, ευαισθησία και αδυναμία, τα οποία δεν εξηγούνται με κάποιον άλλον τρόπο. Σημαντικό είναι να αναφέρουμε πως για παράδειγμα έντονη άσκηση, κουραστική σωματική εργασία ή τραυματισμός επίσης προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.
Η μυοπάθεια μπορεί εν δυνάμει να έχει ως αιτία τη μειωμένη παραγωγή του συνενζύμου Q10 στον οργανισμό λόγω των στατινών. Όπως αναφέραμε παραπάνω, το συνένζυμο είναι ένας βασικός συμπαράγοντα για την παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια των κυττάρων.
Η διαπίστωση αυτή έχει οδηγήσει τους ερευνητές στη διερεύνηση του ενδεχομένου της μείωσης των μυϊκών πόνων μέσω της συμπληρωματικής χορήγησης συνενζύμου Q10 στα άτομα που λαμβάνουν στατίνες.
Πράγματι, μια συστηματική ανασκόπηση του 2024 εξέτασε την παραπάνω θεωρία λαμβάνοντας δεδομένα από 5 διαφορετικές μελέτες (συνολικά 800 ασθενείς). Η διενέργειά τους έλαβε χώρα μεταξύ του 2010 και του 2023, ενώ μία εκ των οποίων ήταν μετανάλυση και οι υπόλοιπες τέσσερις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές.
Όλες οι δοκιμές έδειξαν βελτίωση της μυοπάθειας λόγω στατινών από τη συμπληρωματική χορήγηση του συνενζύμου Q10. Μάλιστα, αυτό συνέβη ανεξαρτήτως της ισχύος και της δοσολογίας των στατινών, χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες από το συνένζυμο Q10.
Και τα δεδομένα δεν τελειώνουν εδώ
Άλλη μετανάλυση του 2018, που περιλάμβανε 12 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, με 575 συνολικά ασθενείς, σύγκρινε τα επίπεδα μυϊκού πόνου, μυϊκής αδυναμίας, μυϊκών κραμπών και μυϊκής κόπωσης μεταξύ των 294 ασθενών που λάμβαναν συμπλήρωμα CoQ10 και των 281 ασθενών που λάμβαναν εικονικό φάρμακο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συμπληρωματική χορήγηση CoQ10 βελτίωσε τα μυϊκά συμπτώματα λόγω των στατινών. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων CoQ10 μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της μυοπάθειας από στατίνες.
Ακόμη και όταν το συνένζυμο Q10 βρέθηκε σε σύγκριση με τη συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης Ε σε ένα διπλά-τυφλό πρωτόκολλο που διήρκησε 30 ημέρες, κατάφερε να ξεχωρίσει βελτιώνοντας την ένταση του μυϊκού πόνου και την διαχείριση του πόνου για την εκπόνηση των καθημερινών δραστηριοτήτων. Την ίδια στιγμή, η ομάδα της βιταμίνης Ε δεν σημείωσε καμία πρόοδο στις παραπάνω τιμές.
Συμπέρασμα: Ο συνδυασμός “Συνένζυμο Q10 και Στατίνες” είναι ωφέλιμος σε περιπτώσεις μυοπάθειας και μυοσκελετικών προβλημάτων, προκαλούμενων από τις τελευταίες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πολυετών ερευνών μπορεί να βγει το συμπέρασμα ότι η χορήγηση συμπληρώματος CoQ10 βελτιώνει σημαντικά τα παραπάνω συμπτώματα.
Pro Tip!
Ήξερες ότι το συνένζυμο Q10, εκτός από τις ευεργετικές δράσεις που αναφέραμε παραπάνω, έχει σημαντική επίδραση και στη συνολική βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ;
Το 2022 διεξήχθη μια μετανάλυση τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών, με πρωτοποριακό ερευνητικό σχεδιασμό. Συγκεκριμένα, στόχο είχε τον προσδιορισμό της επίδρασης του CoQ10 στο λιπιδαιμικό προφίλ ενήλικων ασθενών. Ακόμα, αξιολόγησε την δοσολογία του σε σχέση με το αποτέλεσμα. Συνολικά, έγινε αξιολόγηση 50 μελετών με 2794 συμμετέχοντες και τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Συνέβαλλαν, σε, και στη διελεύκανση αποτελσμάτων από παλαιότερες έρευνες, τα οποία ήταν αμφιλεγόμενα.
Συγκεκριμένα φάνηκε πως η συμπληρωματική χορήγηση CoQ10:
- Μείωσε σημαντικά την ολική χοληστερόλη
- Μείωσε την LDL – χοληστερόλη (την “κακή” χοληστερόλη)
- Αύξησε την HDL – χοληστερόλη (τη λεγόμενη “καλή” χοληστερόλη) και
- Έριξε τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων
Αναφορικά με τη δοσολογία, φάνηκε πως η χορήγηση 400-500 mg CoQ10 την ημέρα μείωσε κατά πολύ την ολική χοληστερόλη.
Συνοπτικά…
Τα αυξημένα επίπεδα της LDL – χοληστερόλης μπορούν να αποβούν πολύ επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία, γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικη η επαναφορά τους σε φυσιολογικές τιμές. Οι στατίνες είναι, συνήθως, η πρώτη γραμμή θεραπείας σε αυτές τις περιπτώσεις, αφού αποτελούν φάρμακα εξειδικευμένα για αυτό το σκοπό.
Ωστόσο οι παρενέργειες των στατινών είναι σημαντικές και πολλές φορές δυσκολεύουν την καθημερινότητα των ανθρώπων που τις λαμβάνουν ή μπορεί ακόμη και να οδηγήσουν σε σοβαρές ιατρικές παθήσεις.
Η συμπληρωματική χορήγηση συνενζύμου Q10 αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα αντιμετώπισης ορισμένων παρενεργειών από αυτές, όπως η έλλειψη ενέργειας και οι καταστροφές των μυικών κυττάρων, ενώ παράλληλα καλύπτει την έλλειψη του εν λόγω συνενζύμου που προκαλείται από τη λήψη στατινών.
Επιπλέον, το γεγονός ότι το συμπλήρωμα CoQ10 βελτιώνει από μόνο του το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ, ανεξάρτητα από τη λήψη στατινών, προσθέτει έναν ακόμη ισχυρό λόγο για να το ξεκινήσεις άμεσα.
Εσύ θα δοκίμαζες Συνένζυμο Q10 και Στατίνες μαζί, για να διαπιστώσεις τα ευεργετικά αποτελέσματα στον οργανισμό σου;
Παρασκευή Κοντού
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc
Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών
